Κιβωτός Εθνικής Μνήμης

Η Κιβωτός Εθνικής Μνήμης, το μνημειακό γλυπτό έργο, δημιουργία του Έλληνα γλύπτη και καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Κώστα Βαρώτσου, είναι κατασκευασμένο από γυαλί και αφιερωμένο στους 121.692 πεσόντες των Εθνικών Αγώνων της Ελλάδας, των οποίων τα ονόματα είναι χαραγμένα πάνω στην επιφάνειά του.

Η σύνθεση πλαισιώνεται από δύο άλση με 25 και 28 ελαιόδεντρα, που συμβολίζουν αντίστοιχα την 25η Μαρτίου 1821 και την 28η Οκτωβρίου 1940 — ημερομηνίες-ορόσημα της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Το μνημείο τοποθετήθηκε στον περιβάλλοντα χώρο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και αποτελείται από κάθετες γυάλινες στήλες, στις οποίες αναγράφονται τα ονόματα όσων έπεσαν στα πεδία των μαχών από το 1830 έως το 1974. Η κατασκευή αναδύεται από το έδαφος και υψώνεται μέχρι τα έξι μέτρα, δημιουργώντας έναν εντυπωσιακό διάφανο λαβύρινθο, όπου ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί βιώνοντας τη συμβολική παρουσία των πεσόντων σαν μια πρόσκληση για στοχασμό.

Στο πλαίσιο του έργου, κατασκευάστηκαν από τη VASGLASS 303 υαλοπίνακες τύπου clear float, πάχους 19mm, η πλειονότητα των οποίων είχε ύψος άνω των 3 μέτρων, φτάνοντας έως και το όριο των jumbo διαστάσεων πρώτης ύλης στα 6 μέτρα. Σε κάθε υαλοπίνακα εφαρμόστηκε κατεργασία περιμετρικής λείανσης και οπών για στήριξη επί του δαπέδου.

Ακολούθησε θερμική σκλήρυνση (fully tempered), ώστε να επιτευχθεί η απαιτούμενη μηχανική αντοχή και ασφάλεια. Σε επόμενο στάδιο, εφαρμόστηκε ψηφιακή εκτύπωση υψηλής ευκρίνειας με κεραμικό χρώμα, αποτυπώνοντας χιλιάδες ονόματα των πεσόντων στους Εθνικούς Αγώνες της Ελλάδας στην επιφάνεια των υαλοπινάκων. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε με τη χρήση υπερσύγχρονου εξοπλισμού Digital Ceramic Printing διαστάσεων 7000x3210mm, εξασφαλίζοντας ακρίβεια και ευκρίνεια στην απόδοση των ονομάτων.

Προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος εμφάνισης του φαινομένου της αυτόθραυσης — δηλαδή της αιφνίδιας και ανεξήγητης θραύσης θερμικά σκληρυμένου υαλοπίνακα, λόγω εγκλωβισμού θειούχου νικελίου, οι υαλοπίνακες υπεβλήθησαν σε δοκιμή Heat Soak Test. Η συγκεκριμένη διαδικασία ενισχύει την αξιοπιστία του υαλοπίνακα σε βάθος χρόνου και αποτελεί καθιερωμένη πρακτική σε έργα υψηλής αξίας και ευαισθησίας.

Η υλοποίηση του έργου βασίστηκε στην εφαρμογή της τεχνικής μελέτης του γραφείου ilicon, το οποίο επιμελήθηκε τη στατική μελέτη και εφαρμογή των υαλοπινάκων στον χώρο, σε πλήρη συνέπεια με το αρχιτεκτονικό όραμα και τις αισθητικές απαιτήσεις του έργου. Ιδιαίτερη μέριμνα δόθηκε στη διαφάνεια, την κλίμακα και την αλληλεπίδραση φωτός και αντανάκλασης. H VASGLASS ολοκλήρωσε το έργο έγκαιρα, ώστε να παραδοθεί για την τελετή των αποκαλυπτηρίων, στο πλαίσιο της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου 2025.